Cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân (HĐND) các cấp nhiệm kỳ 2026 – 2031 sẽ diễn ra vào ngày 15/3/2026. Đây là kỳ bầu cử có nhiều điểm mới quan trọng khi được tổ chức theo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND, có hiệu lực từ ngày 01/7/2025.
Việc sửa đổi Luật nhằm phù hợp với yêu cầu sắp xếp tổ chức bộ máy tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, đồng thời khắc phục những vướng mắc phát sinh trong thực tiễn các kỳ bầu cử trước. Những nội dung mới nổi bật gồm:
Phân cấp rõ hơn trong xác định khu vực bỏ phiếu
Nếu như trước đây khu vực bỏ phiếu do UBND cấp xã quyết định và phải được UBND cấp huyện phê chuẩn, thì nay:
Quy định này giúp rút ngắn quy trình, tăng tính chủ động cho cơ sở, phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp.
Tăng số lượng thành viên các tổ chức phụ trách bầu cử
Do không còn tổ chức bầu cử cấp huyện, Luật đã điều chỉnh tăng số lượng thành viên ở các tổ chức phụ trách bầu cử để bảo đảm chất lượng công việc:
Tổ chức
Số lượng mới
Trước đây
Ủy ban bầu cử cấp tỉnh
23–37 người
21–31 người
Ủy ban bầu cử cấp xã
9–17 người
9–11 người
Ban bầu cử ĐBQH
9–15 người
Ban bầu cử HĐND cấp tỉnh
11–15 người
11–13 người
Ban bầu cử HĐND cấp xã
7–9 người
Đáng chú ý, thành phần tham gia hiệp thương cũng được điều chỉnh, thay đại diện MTTQ cấp huyện bằng đại diện MTTQ cấp xã, bảo đảm sát dân, gần dân hơn.
Rút ngắn mạnh thời gian các bước trong quy trình bầu cử
Một thay đổi lớn là giảm thời gian từ khi kết thúc nhận hồ sơ ứng cử đến ngày bầu cử từ 70 ngày xuống còn 42 ngày. Các mốc quan trọng cũng được điều chỉnh:
Việc rút ngắn thời gian giúp bảo đảm tiến độ chung, phù hợp với thực tiễn tổ chức bộ máy mới.
Bổ sung quy định khắc phục vướng mắc thực tiễn
Luật lần này đã:
Những quy định này giúp xử lý linh hoạt các tình huống phát sinh, bảo đảm quyền ứng cử của công dân.
Đổi mới hình thức vận động bầu cử
Lần đầu tiên, Luật cho phép tiếp xúc cử tri theo hình thức trực tuyến hoặc kết hợp trực tiếp với trực tuyến, nếu bảo đảm điều kiện kỹ thuật, an toàn thông tin và an ninh mạng.
Đây là bước tiến quan trọng trong chuyển đổi số công tác bầu cử, giúp mở rộng kênh tiếp cận cử tri, tạo điều kiện để đông đảo Nhân dân tham gia.
Tăng tính chủ động trong điều hành bầu cử
Luật cũng giao Hội đồng bầu cử quốc gia quyền chủ động điều chỉnh thời gian và hướng dẫn khi phát sinh vướng mắc trong thực tiễn, bảo đảm quá trình bầu cử diễn ra thông suốt.
Ý nghĩa của kỳ bầu cử tới đây
Cuộc bầu cử ngày 15/3/2026 là kỳ bầu cử đầu tiên áp dụng các quy định mới, thể hiện quyết tâm:
Theo quy định, chậm nhất 60 ngày sau bầu cử, Quốc hội khóa XVI sẽ họp kỳ thứ nhất; HĐND các cấp cũng họp trong thời hạn luật định để kiện toàn tổ chức bộ máy và các chức danh lãnh đạo.
Với những đổi mới quan trọng này, cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 – 2031 hứa hẹn sẽ tiếp tục phát huy dân chủ, củng cố niềm tin của Nhân dân và góp phần xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa ngày càng vững mạnh.
